Uzmanından kritik açıklama: 7’den büyük deprem bekliyoruz!
Depremin izleri siliniyor: İşte 5 kentin öncesi ve sonrası imajları
Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı (AFAD) bilgilerine nazaran evvelki gün saat 23.15’te Trabzon’un Ortahisar ilçesinin yaklaşık 28 kilometre açığında meydana gelen 3.8 büyüklüğündeki sarsıntıya ait değerlendirmelerde bulunan KTÜ Jeofizik Mühendisliği Kısmı Sismoloji Ana Bilim Kolu Dr. Öğr. Üyesi Özgenç Akın, sarsıntının şaşırtan olmadığını lisana getirdi.
Özellikle alüvyal tabanlarda, heyelanlı alanlarda bulunan yapıların kesinlikle Türk Bina Deprem Yönetmeliği’ne uygun yapılması, şayet yapılmadıysa denetim ettirilmesinin çok değerli olduğuna dikkat çeken Akın, “Depremin büyüklük ve şiddet kavramını bilmemiz gerekiyor. Şiddet Romen sayısıyla gösteriliyor ve hissettiğimiz sarsıntı gücüne nazaran değişiyor. Örneğin dolaplar ve avize sallandıysa bunun şiddeti farklı isimlendiriliyor. Sarsıntı büyüklüğü ise aygıtlarla ölçtüğümüz aletsel büyüklüktür. Farklı büyüklükteki zelzeleler birebir şiddette olabilir, birebir şiddetteki zelzeleler farklı büyüklükte de olabilir. Sağlam olmayan yerlerde şiddet daha fazla olacaktır. Zira şiddet mahallî yer kurallarına nazaran değişiyor. Bu son 3.7 büyüklüğündeki sarsıntıda de kıyıya yakın alüvyal yerler daha fazla sallandı. Zelzelenin olması bizim için şaşırtan değildi. Biz senelerdir Karadeniz içerisindeki faylardan bahsediyoruz. Burada zelzeleler meydana gelebilir, olağandır. Karadeniz’de tekrar daha evvel Gürcistan açıklarında ve Bartın’da 5-6’dan büyük zelzeleler meydana geldi. Bölgemiz aslında faal bir bölge. Her ne kadar zelzele tehlikesi haritasında en büyük yer ivmesi 0.2 g olarak söz edilse de yerin kaya olduğu varsayımına dayanarak yapılan bir harita. Olağan ki bu harita yanlış değil. Bu bize bölgesel manada, parsel bazında da çalışmalar yapılması gerektiğini söylüyor. Heyelan içerisindeki bir yapı natürel ki bunu 0.2 g olarak hissetmiyor, daha büyük hissediyor. Kahramanmaraş sarsıntılarında de gördük, çok yüksek ‘g’ kuvvetlerine ulaştık. Deprem açısından bölgemiz hayli faal. Sarsıntıdan ziyan görmemek büsbütün bizim elimizde olan bir şey. Yapılarımızı uygun tasarlarsak; sarsıntı, yapı ve taban ilgisini hakikat kurarsak bir ziyan görmeyiz. Trabzon risksiz ya da zelzele tehlikesi olmayan bir bölge değil. Buna artık alışmamız lazım” formunda konuştu.
“DENİZ İÇERİSİNDEKİ SARSINTILARDAN ÇOK KUZEY ANADOLU FAY SINIRI’NDA (KAFZ) MEYDANA GELEBİLECEK SARSINTILAR BÖLGEMİZİ ETKİLEYEBİLİR”
Bingöl Yedisu’da beklenen 7’den büyük bir zelzelenin Trabzon’u hayli olumsuz etkileyeceğini vurgulayan Akın, “Deprem denizdeki bir yarar meydana geldi. Bu fayın çok büyük olmadığını biliyoruz. Fakat zelzele açısından daha kıymetli olan Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFZ). Çok büyük zelzeleler üretebilen bir fay sınırı. Bizim buna uzaklığımız yaklaşık 150 kilometre. Deniz içerisindeki sarsıntılardan çok Kuzey Anadolu Fay Sınırı’nda meydana gelebilecek sarsıntılar bölgemizi etkileyebilir. Türkiye’nin en büyük sarsıntısı olan 7.9 büyüklüğündeki 1939 Erzincan zelzelesinde Trabzon’da can kayıpları yaşandı. Yedisu bölgesinde 7’den büyük sarsıntı bekliyoruz. Burada meydana gelebilecek zelzele Trabzon için büyük bir sorun oluşturabilir. Deniz içerisindeki faylar alüvyal alanlarda daha çok hissedilir. Meydana gelen zelzele aslında çok yıkıcı bir sarsıntı değildi, küçük büyüklükte ve düşük şiddetli bir depremdi” diye konuştu.
“TRABZON VE ETRAFINDA TSUNAMİ RİSKİNİN OLDUĞUNU DÜŞÜNMÜYORUM”
Alüvyal alanlarda zelzele gücünün yükseldiğini kaydeden Akın, “Özellikle toplumsal medyada kullanıcıları ‘avizeler hiç sallanmadı’ dediler. Çok doğrudur, avizeler sallanmadı. Bunun nedeni bizim sarsıntıya çok yakın, yaklaşık 20 kilometre uzakta olmamızdı. Biz yalnızca ‘P dalgası’nı hissedebildik. Daha çok sallama biçiminde değil de alttan vurma tesiri oluşturan bir dalgadır. Hasebiyle avizeler sallanmadı. Yalnızca binaların altından bir vurma tesiri meydana geldi. Trabzon ve etrafında hayatı olumsuz etkileyebilecek seviyede bir tsunami riskinin olduğunu düşünmüyorum. Kuzey Anadolu Fay Sınırı bizim için daha değerli. Dikkate alınması gereken en büyük tehlike budur” tabirlerini kullandı.
“ÇOK KORKULACAK BİR DURUM OLDUĞUNU DÜŞÜNMÜYORUM”
Artçı zelzeleleri iddia etmenin güç olduğunu belirten Akın, “Genellikle artçılar 1-2 derece düşük olur. Şayet bu öncü depremse daha büyük zelzele olması beklenir. Lakin biz o denli bir sarsıntı beklemiyoruz. Düşük bir ihtimal de olsa artçı olarak 1.5-2 büyüklüğünde sarsıntılar de meydana gelebilir. Bu büsbütün fayın yüklendiği gerilim ve fayın geometrisine nazaran değişecektir. Bu zelzele özelinde çok korkulacak bir durum olduğunu düşünmüyorum” dedi.
