Kanser raporunda çarpıcı sonuç! Vakaların şifreleri çözüldü
Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ), Milletlerarası Kanser Araştırma Ajansının (IARC) da katkılarıyla 4 Şubat Dünya Kanser Günü münasebetiyle rapor yayımladı. Raporda, dünya genelindeki kanser hadiselerinin 4’te 1’inin önlenebileceği vurgulandı.
KÜRESEL KANSER YÜKÜNÜ AZALTMADA BÜYÜK POTANSİYEL
Tütün, alkol, fizikî hareketsizlik, hava kirliliği, ultraviyole radyasyon ve enfeksiyonlar dahil olmak üzere 30 önlenebilir nedenin incelendiği raporda, “2022’deki tüm yeni kanser olaylarının yüzde 37’sinin yani yaklaşık 7,1 milyon olayın önlenebilir nedenlerle temaslı olduğu varsayım ediliyor. Bulgular, global kanser yükünü azaltmada önlemenin büyük potansiyelini vurguluyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Raporda, 185 ülke ve 36 kanser tipinden elde edilen bilgilere nazaran, tütünün, global olarak tüm yeni kanser olaylarının yüzde 15’inden sorumlu ve önlenebilir kanserin esas nedeni olduğu belirtilerek, kansere yüzde 10 ile enfeksiyonlar ve yüzde 3 ile alkol tüketiminin neden olduğu kaydedildi.
Akciğer, mide ve rahim ağzı kanserinin global olarak önlenebilir kanser hadiselerinin neredeyse yarısını oluşturduğuna işaret edilen raporda, akciğer kanserinin öncelikle sigara ve hava kirliliğiyle, mide kanserinin büyük ölçüde helikobakter pilori enfeksiyonuyla, rahim ağzı kanserinin de ekseriyetle İnsan Papilloma Virüsü (HPV) ile ilişkilendirildiği bildirildi.
ERKEKLERDE TÜM YENİ OLAYLARIN YÜZDE 23’Ü SİGARADAN
Raporda, önlenebilir kanser hadiselerinin bayanlara nazaran erkeklerde değerli ölçüde daha yüksek olduğu vurgulanarak, yeni kanser olaylarının yüzde 45’inin erkeklerde, yüzde 30’unun ise bayanlarda görüldüğü belirtildi.
“Erkeklerde tüm yeni kanser olaylarının varsayımı yüzde 23’ü sigaradan, yüzde 9’u enfeksiyonlardan ve yüzde 4’ü alkolden kaynaklandı.” sözü kullanılan raporda, bayanlarda ise global olarak tüm yeni kanser olaylarının yüzde 11’inin enfeksiyonlardan, yüzde 6’sının sigaradan ve yüzde 3’ünün yüksek beden kitle indeksinden kaynaklandığına işaret edildi.
Raporda, “Bulgular, tütüne dair tedbirler, alkol düzenlemesi, HPV ve hepatit B üzere kansere neden olan enfeksiyonlara karşı aşılama, güzelleştirilmiş hava kalitesi, daha inançlı iş yerleri ve daha sağlıklı besin ile fizikî aktivite ortamlarını içeren, duruma has tedbire stratejilerine duyulan muhtaçlığın altını çiziyor.” tabirine yer verildi.
EN YÜKSEK ÖNLENEBİLİR KANSER ORANI DOĞU ASYA’DA
Önlenebilir kanser oranlarının, bölgeler ortasında büyük farklılıklar gösterdiği bildirilen raporda, bayanlarda önlenebilir kanser oranlarının Kuzey Afrika ve Batı Asya’da yüzde 24’ten Sahra Altı Afrika’da yüzde 38’e kadar değişiklik gösterdiği belirtildi.
Raporda, erkeklerde en yüksek oranın yüzde 57 ile Doğu Asya’da, en düşük oranın ise yüzde 28 ile Latin Amerika ve Karayipler’de gözlemlendiği kaydedildi. Raporda, bu durumun, davranışsal, çevresel, mesleksel ve bulaşıcı risk faktörlerine maruz kalmanın yanı sıra sosyoekonomik kalkınma, ulusal tedbire siyasetleri ve sıhhat sistemi kapasitesindeki farklılıkları yansıttığına işaret edildi.
İLK SEFER YAPILAN KAPSAMLI BİR GLOBAL ANALİZ
Raporda görüşlerine yer verilen çalışmanın müellifi ve DSÖ Kanser Kontrolü Ekip Lideri Andre Ilbawi, “Rapor, kanser riskinin ne kadarının önleyebileceğimiz nedenlerden kaynaklandığını gösteren birinci global tahlil.” değerlendirmesinde bulundu. Ilbawi, ülkeler ve nüfus kümeleri genelindeki kalıpları inceleyerek, hükümetlere ve bireylere birçok kanser hadisesinin önlenmesine yardımcı olacak daha spesifik bilgiler sağlayabileceklerine değindi.
IARC Kanser Nezaret Ünitesi Lider Yardımcısı Isabelle Soerjomataram ise raporun dönüm noktası niteliğinde olduğunun altını çizdi. Soerjomataram, “(Rapor) Birinci sefer davranışsal, çevresel ve mesleksel risklerin yanı sıra kanserin bulaşıcı nedenlerini de içeren, dünya çapında önlenebilir kanserin kapsamlı bir değerlendirmesidir. Bu önlenebilir nedenlere tahlil bulmak, global kanser yükünü azaltmak için en güçlü fırsatlardan birini temsil etmektedir.” tabirlerini kullandı.
