James Webb uzaya sızan kavurucu bir ötegezegeni ortaya çıkardı!
Cenevre ve Montreal üniversitelerinden gök bilimcilerin yaptığı bu keşif, bir gezegenin yörüngesi boyunca kesintisiz olarak izlenen en kapsamlı atmosfer kaybı çalışması olarak kayıtlara geçti.
Uzayda 600 bin kilometrelik helyum izi
WASP-121b, yıldızına o kadar yakın ki bir yörüngesini yalnızca 30 saatte tamamlıyor. Yıldızından gelen ağır radyasyon, gezegenin atmosferini binlerce dereceye kadar ısıtıyor. Bu çok ısı nedeniyle hidrojen ve helyum üzere hafif elementler gezegenin kütleçekiminden kurtularak uzaya saçılıyor.
James Webb’in hassas enstrümanları sayesinde, bu sızan gazın gezegenin etrafında yalnızca bir kuyruk değil, yörüngesinin yarısından fazlasını (%60) kaplayan iki devasa akıntı oluşturduğu görüldü.
ÇİFT KUYRUKLU YAPI BİLİM İNSANLARINI ŞAŞIRTTI
- Araştırmacılar, gezegenin etrafında iki farklı helyum akışı saptadı:
- Geriye gerçek uzanan kuyruk: Yıldız rüzgarları ve radyasyon basıncıyla gezegenin gerisine hakikat itiliyor.
- Öne yanlışsız kavislenen kuyruk: Yıldızın güçlü kütleçekimi tarafından gezegenin önüne hakikat çekiliyor.
Bu yapılar toplamda gezegenin çapının 100 katından fazla bir araya yayılıyor.
Araştırmanın başyazarı Romain Allart, “Helyum sızıntısının bu kadar uzun sürdüğünü görmek bizi inanılmaz şaşırttı” diyerek keşfin karmaşıklığına dikkat çekti.
MEVCUT MODELLERİN YETERSİZLİĞİ
Cenevre Üniversitesi’nde geliştirilen sayısal modeller, kolay kuyruklu yapıları açıklayabilse de WASP-121b etrafındaki bu karmaşık çift kuyruklu yapıyı tam olarak simüle edemiyor.
Bilim insanları, kütleçekimi ve yıldız rüzgarlarının etkileşimini tam olarak anlamak için yeni kuşak üç boyutlu simülasyonlara muhtaçlık olduğunu belirtiyor.
Bu keşif, ötegezegenlerin vakit içinde nasıl şekillendiğini ve atmosferlerini kaybederek nasıl dönüştüklerini anlamak ismine dev bir adım olarak nitelendiriliyor.
