İngilizler, Çanakkale Cephesi’ne uçaktan propaganda bildirisi atmış

Çanakkale Savaşları fizikî çarpışmanın yanında birçok ruhsal savaşa da sahne oldu. Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, Çanakkale cephesinin Ocak 1916 yılında kapanmasının akabinde İngilizlerin Mayıs 1916’da Çanakkale üzerine uçaklar aracılığıyla propaganda bildirisi atarak askerin moralini bozmak istediğini söyledi. Çanakkale cephesinin kapandığı vakitte Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiğini hatırlatan Er, buradaki gayenin Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği müddette müttefikler ortasındaki ittifakı bozmak olduğunu lisana getirdi. Bildirilerde ‘Cephe çöktü’, ‘Birinci Dünya Savaşı’nı kaybediyorsunuz’, ‘Savaşmanız anlamsız’ üzere sözlerin yer aldığı belirtildi.

‘UÇAKLAR ARACILIĞIYLA ATIYORLAR’

Çanakkale cephesi ile ilgili yazılan evrakların çok geniş bir literatüre sahip olduğunu söyleyen Er, “Birinci Dünya Savaşı içerisinde ‘Çanakkale cephesi’ konusu hakkında yazılan, çizilen geniş bir literatüre sahiptir. Literatürde beyannameler de kıymetli bir yer tutmaktadır. Çanakkale Savaşları Enstitüsü olarak yaptığımız araştırmalara nazaran birçok evrakın içerisinde bilhassa mektuplar, gazeteler ya da beyannameler üzere dokümanlara denk geliyoruz. Bu evrakların içerisinde ilgi cazibeli birçok noktaya denk gelinebiliyor. İngilizler de tıpkı Anzaklarda olduğu üzere çeşitli beyannamelerle Türk askerinin ve Türk halkının moralini bozmaya yönelik beyannameleri cephede uçaklar aracılığıyla atıyor. Bunlardan en meşhur örneklerinden bir tanesi de Berlin Devlet Kütüphanesi’nde Birinci Dünya Savaşı koleksiyonu içerisinde yer almaktadır. Mayıs 1916’da atılan bu beyannamede üç ana başlıkta moral bozmaya yönelik tabirler vardır” dedi.

‘İNGİLİZLER ÇARPITMA YOLUYLA MORAL BOZMAYA ÇALIŞIYORLAR’

Propaganda bildirisinin Çanakkale cephesinin kapandıktan sonra atıldığını söyleyen Er, şu sözleri kullandı:

“Birinci Dünya Savaşı devam ediyor. Mayıs 1916’da Çanakkale’ye atılan bu beyannamede bilhassa şu açıklamaya yer verilmiştir; ‘Sizler cephede savaştınız ancak cephe gerisinde bıraktığınız aileleriniz aç bırakılıyor’, ‘Onları daha sonradan işgal etmek üzere sizin kaynaklarınızı tüketiyorlar’ tabirlerine yer verilmektedir. Öteki taraftan Osmanlı’nın o devir donanma gücü bir oldukça değerli. ‘Goeben’ ve ‘Breslau’ yani ‘Yavuz’ ve ‘Midilli’ gemilerinin battığına yönelik bir açıklama yer alıyor. O periyot için bu gerçek değil fakat İngilizler burada bir çarpıtma yoluyla donanma gücünün yok olduğunu söz ederek moral bozmaya çalışıyor. Yalnızca Almanlar ve Osmanlı ortasında bir çatlak oluşturmaya değil, birebir vakitte Avusturya-Macaristan ortasında da yani Osmanlı ile birlikteki müttefikliği de bozmaya çalışıyorlar. Ruslara karşı Avusturya-Macaristan ordusunun doğu cephesinde 200 binin üzerinde kayıp verdiği ve 100 binin üzerinde de esir verdiğine yönelik açıklamalar var.”

‘PSİKOLOJİK MERMİ OLARAK TABİR EDİYORUZ’

Bu cins örneklere cephede ve cephe gerisinde çok fazla karşılaşıldığına dikkati çeken Er, “Sadece moral bozmaya yönelik değil birebir vakitte yanlış bilgi yayarak cephedeki direnci de düşürmeye yönelik hareket ediliyor. Bizler askeri tarih alanında bu çeşit beyannameleri ‘psikolojik mermi’, ‘kağıttan yapılmış bir mermi’ olarak da tabir ediyoruz. İstihbarat çalışmalarının kesin bir sonucu, propaganda beyannameleri. Propaganda beyannameleri aracılığıyla cephede bulunan insanları farklı yönlendirmeye çalışıyorlar. Müttefiklerin ortasını açmak istenirken tıpkı vakitte ‘Cephe çöktü’, ‘Birinci Dünya Savaşı’nı kaybediyorsunuz’, ‘Savaşmanız anlamsız’ üzere tabirlerle Osmanlıları bu niyete sevk ediyorlar. Türk askeri bu türlü bir planın içerisine düşmemiştir. Ne yaptığını bilen askerlerdir, cephede de buna nazaran hareket etmişlerdir” diye konuştu.