Her şey 2 dereceye bağlı: Buğdayda zarar yüzde 46’ya çıkacak

Küresel ısınmanın tarım üzerindeki tesirleri her geçen gün daha görünür hale geliyor. Sonbaharın geç soğuması, ilkbaharın ise erkenden ısınması; tarım zararlılarının direkt işine yarıyor. Zira bu değişim, birçok ziyanlı böceğin dinlenme periyoduna daha geç girmesine ve bu devirden erken çıkmasına yol açıyor. Yani böcekler alanda daha uzun mühlet kalıyor, daha çok esere ziyan veriyor.

Bu tabloya dikkat çeken isimlerden biri, Dan Bebber. University of Exeter Biyolojik Bilimler Bölümü’nden Prof. Dr. Bebber, alternatif tahliller devreye sokulmadığı takdirde besin güvenliğine yönelik risklerin bariz halde artacağını söylüyor.

DAHA ÇOK VAKİT, DAHA FAZLA ÜREME

Bilim dünyasının saygın yayınlarından Nature mecmuasında yayımlanan makaleye nazaran, iklim şartlarındaki bu kayma ziyanlı böceklerin sadece faaliyet mühletini uzatmıyor. Birebir vakitte üreme devirlerini de genişletiyor. Açıkçası böcekler bu “ek zamanı” uygun kıymetlendiriyor: Popülasyonlar artıyor, ziyan daha geniş alanlara yayılıyor.

KAYIPLARIN BOYUTU DÜŞÜNDÜRÜCÜ

Araştırma bilgileri, zararlılar ve hastalıklar nedeniyle yaşanan eser kayıplarının global yıllık ziraî üretimin yaklaşık yüzde 40’ına denk geldiğini ortaya koyuyor. Global ortalama sıcaklık artışının sanayi öncesi periyoda kıyasla 2 dereceye ulaşması halinde tablo daha da ağırlaşıyor. Buna nazaran tarım zararlıları;

• buğdayda yüzde 46,

• pirinçte yüzde 19,

• mısırda ise yüzde 31 oranında randıman kaybına neden olabilir.

Dünya genelinde sadece buğdaya ziyan verebilecek 100’den fazla böcek tipi bulunuyor. Üstelik mevcut durumda bile zararlılar ve hastalıklar nedeniyle yaşanan global randıman kayıpları yüzde 4,8 ile 16,3 ortasında değişiyor. Dolaylı ziyanlar ise işi daha da karmaşık hale getiriyor. Örneğin yaprak bitleri kaynaklı virüsler, buğday randımanını yaklaşık yüzde 39 oranında düşürebiliyor.

İSTİLACI ÇEŞİTLERİN FATURASI AĞIR

Raporda dikkat çeken bir öbür data de istilacı cinslere ait. Yalnızca 2019 yılında, 3.500’den fazla istilacı çeşidin ziraî faaliyetler üzerindeki olumsuz tesiri, dünya genelinde 423 milyar dolarlık ziyana yol açtı. Yani sorun sırf iklim değil; iklimle birlikte denetimden çıkan biyolojik tehditler de tarımın geleceğini zorluyor.