ABD ve Çin baskısı AB ve Hindistan arasındaki 19 yıllık pazarlığı bitirdi
Yeni Delhi’de 27 Ocak’ta düzenlenen 16. Avrupa Birliği-Hindistan Tepesi’nde duyurulan ve global ekonomik üretimin yaklaşık dörtte birini kapsayan muahede, global ticaret istikrarlarının yine formlandığı bir devirde “tarihi bir adım” olarak nitelendirildi.
Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci periyodunda uyguladığı yüksek tarifelere karşı stratejik bir adım olarak değerlendirildi. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, dünya genelinde “tüm mutabakatların anası” olarak isimlendirilen bu mutabakatın, ülkesinde ve Avrupa’da yaklaşık 2 milyar kişi için devasa fırsatlar sunacağını belirtti.
Modi, “Bu yalnızca bir ticaret mutabakatı değil, ortak refah için yeni bir yol haritasıdır.” tabirini kullandı.
KORUMACILIĞA KARŞI “AVRUPA MODELİ” Mİ?
19 yıldır süren müzakerelerin sonuçlanmasında, ABD’nin Hindistan’a yönelik gümrük vergisi tehditleri ile Pekin’in tedarik zincirindeki baskın rolünün belirleyici olduğu tabir edildi.
Avrupa Birliği (AB) Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, mutabakatın kurallara dayalı işbirliğinin hala büyük sonuçlar verdiğine dair dünyaya güçlü bildiri olduğunu vurgulayarak, sürecin muhafazacı siyasetlere karşı bir “karşı model” olduğunu vurguladı.
Von der Leyen, “AB ve Hindistan bugün tarihe geçerek dünyanın en büyük demokrasileri ortasındaki paydaşlığı derinleştiriyor. Her iki tarafın da ekonomik olarak kazanacağı 2 milyar kişilik bir hür ticaret bölgesi oluşturuyoruz.” görüşlerini aktardı.
Anlaşma kapsamında AB menşeli malların yüzde 96,6’sında gümrük vergilerinin ya büsbütün kaldırılacağı ya da sembolik düzeylere çekileceği bildirildi. Buna nazaran Avrupalı şirketlerin yıllık yaklaşık 4 milyar avro gümrük tasarrufu sağlaması ve AB’nin Hindistan’a ihracatının 2032’ye kadar iki katına çıkması öngörülüyor.
Otomotiv kesiminde Hindistan pazarındaki en büyük mahzur olan yüzde 110’luk gümrük vergisinin kademeli olarak yüzde 10’a düşürüleceği kaydedildi. Yerli üreticiyi korumak maksadıyla yıllık 250 bin araçlık kota uygulanacağı belirtilirken, bunun Mercedes-Benz, BMW ve Volkswagen üzere Alman üreticilerin pazar hissesini artırabileceği bedellendiriliyor.
Makine ve kimyasallarda mevcut yüzde 44’e varan vergilerin büyük ölçüde kaldırılacağı, kalan kısmın da 10 yıl içinde sıfırlanacağı belirtildi.
Avrupa şaraplarında yüzde 150 olan verginin yüzde 20’ye, birada yüzde 50 olan verginin düşürüleceği tabir edildi. Zeytinyağı vergisinin ise 5 yıllık süreçte büsbütün sıfırlanacağı kaydedildi.
Uçak ve uzay araçlarında vergilerin 10 yıl içinde (çoğu kalemde 5 yılda) sıfıra indirileceği bildirildi.
AB’nin tarım ve besin eserleri ihracatına uygulanan ortalama yüzde 36’nın üzerindeki gümrük vergilerinin de mutabakatla birlikte kaldırılacağı belirtildi.
AB’nin hassas tarım bölümlerinin korunacağı, bu kapsamda sığır eti, tavuk eti, pirinç ve şeker üzere eserlerin mutabakat dışında tutulacağı tabir edildi. Hindistan’dan yapılacak ithalatın, AB’nin sıkı sıhhat ve besin güvenliği kurallarına tabi olmaya devam edeceği vurgulandı.
Anlaşmanın toplumsal ve ekonomik ayağını oluşturan “mobilite çerçeve anlaşması”nın, Avrupa’daki iş gücü krizine tahlil sunmayı amaçladığı kaydedildi.
Metne nazaran başta Almanya olmak üzere iş gücü açığı yaşayan AB ülkelerine Hintli uzmanların göçünün kolaylaştırılması hedefleniyor. Kurulacak merkezi temas noktalarıyla vize süreçlerinin hızlandırılacağı ve bürokratik pürüzlerin azaltılacağı bildirildi.
Kiel Dünya İktisadı Enstitüsünün (IfW) tahliline nazaran muahedenin, her iki tarafın GSYH’sini yıllık bazda yüzde 0,13 artıracağı varsayım ediliyor. 2024-2025 devrinde 136 milyar doları aşan ikili ticaret hacminin 2030’a kadar 200 milyar dolar barajını aşması hedefleniyor.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gelecek 5-6 ay içinde yasal incelemelerin tamamlanması ve Avrupa Parlamentosu’nun onayının gerektiği, mutabakatın 2026 yılı sonuna kadar tam kapasiteyle uygulanmaya başlanmasının hedeflendiği belirtildi.
Zirvede ayrıyeten AB ve Hindistan ortasında yeni bir güvenlik ve savunma paydaşlığı kurulmasının kararlaştırıldığı aktarıldı. Bu işbirliğiyle AB’nin, Hindistan’ın Rusya ile klasik askeri iştirakini gevşetmeyi hedeflediği tabir edildi.
Öte yandan, Çin’in “Kuşak ve Yol” teşebbüsüne alternatif olarak görülen altyapı projelerinin hızlandırılması konusunda da mutabık kalındığı duyuruldu.
TRUMP’IN TARİFE BASKISI AB VE HİNDİSTAN’I TİCARETTE UZLAŞMAYA ZORLADI
AB ve Hindistan ortasında 27 Ocak 2026 tarihinde imzalanan hür ticaret muahedesinin, kapsamlı tarife indirimleri yerine “sınırlı” bir liberalizasyonla sonuçlanmasının gerisinde, müzakerelerin büsbütün çökme riski ve ABD’nin jeopolitik baskısının bulunduğu aktarıldı.
IfW tahlillerine nazaran, mutabakatın “her şeye rağmen” imzalanması amacı, ticari hırsların önüne geçti.
AB ile Hindistan ortasındaki ticaret görüşmelerinin birinci olarak 2007’de başlatıldığı, tarafların çok savlı maksatları nedeniyle 2013’te müzakerelerin durduğu, 2022’de tekrar başladığı hatırlatıldı.
Sürecin 2023 sonunda bitirilmesinin planlandığı lakin beklenenden kuvvetli geçmesi nedeniyle vaktinde tamamlanamadığı belirtildi.
Avrupalı yetkililerin, geçmişteki yanılgıyı tekrarlamamak ve bir mutabakata ulaşmak için tam piyasa liberalizasyonu taleplerinden feragat ederek sonlu tarife indirimlerini kabul ettiği, bunun “her şeye karşın mutabakat sağlama” stratejisinin modülü olarak yorumlandığı kaydedildi.
Görüşmelerin 2025 başlarında ivme kazanmasının temel nedeninin ise ABD’deki siyasi iklim olduğu tabir edildi.
Trump’ın ABD Başkanı olarak ikinci dönemine başlamasının, hem AB’ye hem de Hindistan’a ticari ilgileri çeşitlendirmenin kıymetini hatırlattığı, bilhassa Hindistan’ın Trump idaresinin yüzde 50’ye varan cezai gümrük tarifelerinden etkilenmesinin süreci hızlandırdığı bildirildi.
Bu jeopolitik baskı ortamında von der Leyen ve Modi’nin Şubat 2025’te bir ortaya gelerek ticaret görüşmelerini “hızla” sonuçlandırma kararı aldığı belirtildi.
Analistler, bu siyasi iradenin ticari ödünleri mümkün kılan asıl dinamik olduğuna işaret ederek, mutabakatın ticari getirilerinin yanı sıra global tedarik zincirlerinde Çin’e alternatif oluşturma gayesi da taşıdığını kaydetti.
