Bakan Fidan “Dünya kamuoyunun pek bilmediği bir şey var” deyip açıkladı!

Bakan Fidan, Katar’ın Al Jazeera kanalında yayınlanan ve Resul Serdar Ataş’ın sorularını yanıtladığı röportajda gündeme yönelik açıklamalarda bulundu.

“KENDİ KAYGILARIMIZ, KENDİ KIRMIZI ÇİZGİLERİMİZ VAR”

Fidan, terör örgütü YPG/SDG ve Şam hükümeti ortasında varılan mutabakatın çok manalı ve kıymetli olduğunu düşündüğünü belirterek, şunları söyledi:

“Prensip gereği, Türkiye olarak, taraflar kim olursa olsun bir uzlaşıya varırlarsa bunu destekleriz. Zira belli prensipler üzerinde mutabakata vardıkları sürece, bizim açımızdan desteklemeye paha olduğunu düşünüyorum. Lakin Türkiye’nin ulusal güvenlik çıkarları konusunda kendi kaygılarımız, kendi kırmızı çizgilerimiz var. Tekrar de, Şam hükümeti SDG ile bir muahede yaptığında, bunlar çoklukla gözetilir. Lakin mevcut duruma geri dönersek, sizin de söylediğiniz üzere, ateşkes devam ediyor ve bu da Amerikan güçlerinin DEAŞ tutuklularını Suriye’den Irak’a nakletmesine imkan tanıyor. Bunun kıymetli bir gelişme olduğunu düşünüyorum. Bence herkes buna yardımcı olmalı. Türkiye olarak, Amerikalılarla birlikte bunu nitekim kolaylaştırmak için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz.”

“SDG ESASEN SURİYE’DEKİ PKK’NIN BİR UZANTISIDIR”

Fidan, Türkiye’nin “Kürtlerin liderliğindeki rastgele bir polis yapısını kabul edip etmeyeceğine” ait soruya “SDG esasen Suriye’deki PKK’nın bir uzantısıdır ve PKK’nın dört ülkede dört kolu vardır: Suriye, Irak, İran ve Türkiye. Yani, dört ülke için gayeleri var. Suriye Kürtlerine sahiden kıymet veriyoruz. Onlara epeyce adil davranılmalı.” yanıtını verdi.

“300 KADAR SİLAHLI İNSAN VAR ORADA”

Fidan, PKK terör örgütünün geçmişte yüzlerce kişiyi alıp seferber ettiğini ve SDG ile Suriye’de görevlendirdiğini belirterek, şöyle devam etti:

“Onlar Suriyeli değiller ve şu anda Suriye’deler. Tek emelleri ise Türkiye’nin ulusal güvenlik çıkarlarına ziyan vermek. Ve biz bunun hakikaten ortadan kalkmasını istiyoruz. Bu birincisi. İkincisi, dünya kamuoyunun pek bilmediği bir şey var, o da yalnızca başka ülkelerden gelen Kürt PKK ögelerine değil, Suriye’de SDG’nin denetimindeki bölgelerdeki Türk solcu ögelerine da Türkiye’ye karşı faaliyet gösterebilecekleri bir sığınak ve yer verildiği. 300 kadar silahlı insan var orada. Bunlar Türk sol örgütlerinin üyeleri ve tek misyonları Türk askeri ve güvenlik güçlerine atak fırsatları aramak. Biz hepsini tanıyoruz, onlar da bunu biliyor. Biz bunun da ortadan kalkmasını istiyoruz.”

Fidan, geri kalanların, taraflar ortasında hâkim ve üniter devlet prensipleri çerçevesinde ele alınması gerektiğine işaret ederek, “Bence hükümran ve üniter bir devlette iki ordunun varlığını istemezsiniz. Olağan ki tek bir ordu olmalı, tek bir otorite tarafından komuta edilen tek bir ordu. Polis güçleri ve başka bahisler ise Şam ile SDG ortasında düzenlenebilir. Bu kadar mikro idareyle uğraşmak istemiyoruz. Kendi hassasiyetlerimizin hayli farkındayız, SDG ve öbür taraflardan istediğimiz şeyin epey yapılabilir olduğunu düşünüyorum.” diye konuştu.

“AMERİKALILAR VE SURİYELİLER, BU SORUNU MESELESİZ BİR HALDE ÇÖZMEK İÇİN KAPSAMLI GÖRÜŞMELER YAPIYORUZ”

ABD Başkanı Donald Trump’ın dış siyaset amacı olarak yapmaya çalıştığı şeyin hayli büyük bir fark yarattığını düşündüğünü söyleyen Fidan, şunları kaydetti:

“Öncelikle, Gazze’de ateşkes sağlanması konusunda yapmaya çalıştığı şey, bizim de desteklediğimiz bir şey. Biz de işbirliği yapıyoruz. Ukrayna’da yapmaya çalıştığı şey, Rusya ile Ukrayna ortasında, münasebetiyle Avrupa ile Rusya ortasında bir savaşı durdurmak. Bu, bizim hakikaten paha verdiğimiz bir şey. Suriye’ye gelince, bakış açılarımızın büyük ölçüde örtüştüğünü düşünüyorum. Trump idaresi, yeni Suriye idaresinin kendi meselelerini çözmesini ve milletlerarası toplumun sorumlu bir üyesi olmasını istiyor.”

Fidan, Şam hükümetinin milletlerarası ve bölgesel topluluğun taleplerine hayli uygun cevap verdiğini düşündüğünü vurgulayarak, “Bölge ülkeleri ve memleketler arası topluluk, Suriye’nin kendi yaralarını sarmaya yardımcı olmak için işbirliği yapıyor. Bildiğiniz üzere, son 14 yıldır tüm dünya ve bölge iki meseleyle karşı karşıya, bunlardan biri kitlesel göç. Milyonlarca mülteci Suriye’den çıkıyor. Oburu terör örgütleri.” sözlerini kullandı.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Washington ziyaretini hatırlatan Fidan, “DEAŞ’a karşı Milletlerarası Koalisyon’un bir kesimi olmasını sağlayan Kuralı imzaladı. Bence bu, yeni hükümetin kurumsal açıdan DEAŞ’a karşı Koalisyon’un bir modülü olması açısından çok manalı bir şey. Bu değerli. Bence çok işbirlikçiler ve olumlu cevaplar veriyorlar. Lakin SDG ile ilgili sorun kelam konusu olduğunda, Amerikalılar ve Şam ortasında bazen uyuşmazlıklar oluyor. Ve bence biz, Amerikalılar ve Suriyeliler, bu sorunu sıkıntısız bir biçimde çözmek için kapsamlı görüşmeler yapıyoruz.” dedi.

“BİZİM SIKINTIMIZ İSRAİL İLE DEĞİL, BÖLGEDEKİ İSRAİL POLİTİKALARIYLA”

Gazze Barış Planı’nın birinci olarak Gazze sıkıntısını çözmek için ortaya atıldığını ve artık Barış Heyeti’nin, tüm sürecin bir uzantısı olduğunu belirten Fidan, şu değerlendirmede bulundu:

“Geçen yıl 25 Eylül’de New York’ta BM Genel Kurulu toplantısı başlatıldığında, 8 Müslüman ülke lideri Başkan Trump ile bir ortaya gelerek Gazze’deki soykırımı çözmenin bir yolunu aradı. Bence asıl başlangıç ve 20 unsurluk Gazze Barış Planı’nın doğduğu yer orasıydı. O günden bu yana, görüş alışverişinde bulunmak, kurumlar oluşturmak, mutabakatlara varmak üzere daima bir süreç devam ediyor. Artık, ateşkesin birinci evresini tamamladık ve Barış Konseyi’nin Gazze gündemini hakikaten ilerletebileceğimiz bir platform olduğunu düşünüyoruz.”

Fidan, askeri açıdan bakıldığında, Hamas’ın hiçbir vakit İsrail için caydırıcı bir faktör olmadığını vurgulayarak, “Çünkü Amerikan ordusunun dayanağıyla İsrail’in askeri gücü ile Hamas’ın askeri gücü ortasında hiçbir istikrar yok. Hamas işgale direniyor olsa da, caydırıcı değil. En uygun ihtimalle İsrail için rahatsız edici bir faktör olabilir fakat caydırıcı bir faktör olamaz. Hamas güvenlik güçleri, tüm Gazze’yi yönetmek ve mahallî güvenlik ve polislik hizmetlerini sağlamak için gereğince güzeldi. Fakat İsrail’i caydırmak kelam konusu olduğunda, İsrail her vakit istediği vakit askeri operasyon düzenleyebilecek bir pozisyondaydı ve hala da o denli.” diye konuştu.

Uluslararası İstikrar Gücü’ne değinen Fidan, “Bu kıymetli bir husus. Şayet bu uygulanabilirse, hem İsrail hem de Filistinliler için, karşı tarafın saldırısına uğramama ve güvenlik mutabakatlarının ihlal edilme riski olmaması açısından yararlı olacağını düşünüyorum. Bu, Filistin probleminin yeni bir sayfası olacak.” dedi.

Fidan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’nin Barış Şurası’na iştirakine itiraz ettiğini belirterek, “Davet edildik ve katıldık, adım Gazze Yürütme Konseyi’ne dahil edildi ve hala oradayız. Mısır, Katar ve ABD ile birlikte arabuluculuk kümesinin çekirdek üyeleriyiz. Münasebetiyle, şu anki pozisyonumuz, Gazze’de devam eden barış sürecine insani, askeri yahut siyasi olarak mümkün olan her türlü katkıyı sağlamak. Artık, talep edilirse, Memleketler arası İstikrar Gücü’ne askeri birlikler sağlamaya hazırız.” sözlerini kullandı.

Türkiye ile İsrail ortasındaki ilgilerin son devrine işaret eden Fidan, “İsrail ile ticareti keserken bunu çok net bir biçimde söz ettik; savaş devam ettiği ve Gazze’ye insani yardım girmesine müsaade verilmediği sürece, hayır, ticaretimizi tekrar başlatmayacağız. Bu bir şeyleri anlatıyor. Bizim problemimiz İsrail ile değil, bölgedeki İsrail siyasetleriyle, bilhassa Filistinlilere yönelik siyasetlerle ve son vakitlerde Gazze’de yaşanan soykırımla.” diye konuştu.

“İRAN HALKI SAVAŞ VE DIŞ TAARRUZ, BİLHASSA DE İSRAİL’DEN GELEN AKIN SIRASINDA, HER VAKİT ÖNDERLERİNİN ETRAFINDA BİRLEŞİR”

Fidan, Türkiye ve İsrail ortasındaki “kopuşun” koşullara bağlı olduğunu belirtti.

Bakan Fidan, İsrail’in olası İran atağında birincil amacının İran ordusunun kimi kritik yeteneklerini yok etmek olacağını söyledi.

İsrail’in İran’da rejim değişikliği isteyip istemediğine ait soruya Fidan, “Evet, bunu yapmak isterler ancak yapabilirler mi bilmiyorum. Zira bu halkın elinde, dış askeri müdahalenin elinde değil. İran halkı savaş ve dış akın, bilhassa de İsrail’den gelen taarruz sırasında, her vakit başkanlarının etrafında birleşir.” karşılığını verdi.

İran konusunda daha fazla bölgesel işbirliği için teşvikte bulunduklarını lisana getiren Fidan, “Bunun sağlanabilmesi için makul uygulamalardan ve siyasetlerden vazgeçmeleri gerek.” sözünü kullandı.

“TAHAKKÜM OLMAYACAK, NE TÜRK TAHAKKÜMÜ NE ARAP TAHAKKÜMÜ NE FARS TAHAKKÜMÜ NE DE ÖTEKİ BİR TAHAKKÜM”

İsrail’in 9 Eylül 2025’te Doha’da Hamas müzakere heyetinin bulunduğu binaya saldırısının ardından “ABD güvenlik şemsiyesinin güvenilirliğinin sorgulanmasına”, Körfez ülkeleri ve genel olarak bölgenin kendi güvenlik düzenlemelerine muhtaçlığı olup olmadığına ait soruya Fidan, “Evet, buna gereksinimleri var. Rastgele bir tehdide karşı caydırıcı olmaları gerektiğinden değil, kendi ortalarında temel ve en son bir inanç oluşturmak için gereksinimleri var.” yanıtını verdi.

Fidan, bunun inanç inşası açısından değerli olduğuna ve caydırıcılığın sırf ikincil neden olabileceğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“Çünkü etkileşime girdiğinde, kendini oburunun güvenliğine adadığında, bu en son inançtır. Bölgemizdeki sorun, bölgedeki ulus devletler ortasındaki inanç eksikliği. Uluslarımız ortasındaki inancı artırmayı başarabilirsek, bu istikrar ve barış getirmeye yardımcı olacak. Tahakküm olmayacak, ne Türk tahakkümü ne Arap tahakkümü ne Fars tahakkümü ne de diğer bir tahakküm… Bölgesel ülkeler, bir ortaya geliyor ve sorumlu davranıyor…Avrupa Birliği’nin sıfırdan bugüne kadar nasıl bir yapı oluşturduğuna bir bakın. Neden biz yapamayalım?”

“HEDEFİMİZ BÖLGESEL DAYANIŞMA PLATFORMU”

Suudi Arabistan ile Pakistan ortasında geçen yıl imzalanan savunma muahedesine, Türkiye’nin bu pakta katılmaya hazırlanmasına ve bölgedeki başka ülkelerin bu örneği takip edip etmeyeceğine ait Fidan, “Bence bölgedeki rastgele bir mutabakat, daha kapsayıcı olmalı. Bu kıymetli aksi halde bölücü olmak ya da yeni bir cephe oluşturmak istemiyoruz. Bölgesel bir dayanışma platformu oluşturmak istiyoruz. Maksadımız bu olmalı. 2-3 ülkeyle başlayabilir lakin vakitle, bölgedeki birden fazla ülkeyi kapsayan, her şeyi içeren bir yapıya dönüşürse, bu ülkü olur ve kesin maksada hizmet eder.” değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, “Hangi ortak tehdit algılarının, Türkiye’nin bu muahedeye dahil olmasını sağladığına” ilişkin soruya, “İlk olarak bölgesel dayanışmanın yokluğunda her vakit bir ‘hegemona’ gereksinimimiz olduğunu anladık. Hegemon meseleleri çözmeye geldiğinde ve gittiğinde birçok vakit gerilerinde bıraktıkları şeyler, birinci geldikleri zamankinden daha makus olur. İkinci olarak bedelini isterler. Onlara ödeme yapmalısın.” karşılığını verdi.

Bunun büyük bir maliyetle geldiğine işaret eden Fidan, ayrıyeten bu durumun hegemonun ulusal çıkarlarına da hizmet etmediğini vurguladı.

Fidan, bunun örneğini ABD ve bölgedeki öbür hegemonlarla gördüklerini kaydederek, bu nedenle kendi meselelerini kendilerinin çözebilmesi ve bölgesel sahiplenme ile hareket etmeleri gerektiğine dikkati çekti. Bunun için muhakkak seviyede dayanışma ve kurumsallaşma gerektiğini belirten Fidan, kurumsallaşma kelam konusu olduğunda kimi muahedeler yapılması ve platformlar oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.

Dışişleri Bakanı Fidan, sorunlarının çözülmesi için bir hegemona muhtaçlık duymamak için ülkelerin kendi problemlerini çözebilmesi gerektiğini tabir etti.

“RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI’NDA BARIŞ MUTABAKATINA HER ZAMANKİNDAN DAHA YAKINIZ”

Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında barış müzakerelerine ve Türkiye’nin muhtemel rolüne ait Fidan, “Tüm tarafların, büyük Avrupa ülkeleri, Amerika Birleşik Devletleri ve aşikâr bir dereceye kadar Rusya’nın da dahil olması açısından, evvelki teşebbüslere kıyasla muhtemel bir barış mutabakatına her zamankinden daha yakınız.” dedi.

Fidan, tarafların bir ya da iki değerli mevzuyu çözmeye çalıştığını lisana getirerek, “İlgili taraflarla daima iletişimdeyim zira Türkiye, ateşkes müzakerelerinin birçok boyutunda büyük bir rol oynadı.” diye konuştu.

Türkiye’nin görüşmelere, esir değişimine ve öbür insani mevzulara imkan tanıdığını anımsatan Fidan, 4 yıldır savaş devam ederken taraflar ortasında görüşmelerin ve müzakerelerin yapılması gerektiğine dikkati çekti.

Fidan, Türkiye’nin bu muhtaçlığı anladığını ve Rusya ile Ukrayna ortasında yapılabilecek ateşkesin dış siyaset gayelerinin modülü olduğunu belirterek, memnuniyetle bu hususlarda kolaylaştırıcı rol oynadıklarını anlattı.

“BARIŞ MUAHEDESİ YALNIZCA RUSYA İLE UKRAYNA ORTASINDA OLMAYACAK”

ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi sağlama konusundaki çalışmalarının işe yaradığını vurgulayan Fidan, şöyle devam etti:

“Nihai amaca ulaşabilir miyiz bilmiyorum lakin neden ulaşamayalım? Tarafların biraz daha yaratıcı olması gerekiyor zira toprakla ilgili belirli bahisler var ve biliyorsunuz, bunlar kolaylıkla ele alınamaz. Öbür hususlar, güvenlik garantileri ve bununla ilgili bahislerde muhakkak bir seviyede mutabık kalındı. Bildiğiniz üzere, Rusya ile Ukrayna ortasındaki rastgele bir barış mutabakatı yalnızca Rusya ile Ukrayna ortasında olmayacak, tıpkı vakitte Avrupa ile Rusya ortasında olacak. Rusya-ABD ve Rusya-Avrupa ortasındaki ekonomik ve ticari bağları de yine tanımlayacak.”

ABD ile Avrupa ortasındaki Grönland gerginliği, NATO’nun rolü, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Çin ile bağlar üzere mevzuların, NATO’nun ve Batı cephesinin geleceği üzerine tesirine dair soruya karşılık veren Fidan, bu mevzuların Transatlantik topluluğunda büyük sorunlar olduğunu söyledi.

Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin değişen konumunun yalnızca bir sıkıntı olduğunu ve bu tartışmaya yenilerinin eklendiğini belirterek, “Amerika’nın Avrupa güvenlik mimarisinden mümkün ayrılması, Avrupalılar için büyük bir telaş ve yalnızca Rusya-Ukrayna Savaşı’nda olanlar ve Amerika’nın değişen konumu nedeniyle değil, ayrılma yüzünden de. Grönland sorunu de bir sorun. Tarifeler de öbür sıkıntılar oluşturuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“NATO’DA BÖLÜNME OLURSA, AVRUPA’NIN SAVUNMA KAPASİTESİNİ ARTIRMASI GEREK”

Herhangi bir ülkeye bağımlı olmayan Avrupa güvenlik nizamının NATO’ya bir alternatif oluşturup oluşturmadığına ve Türkiye’nin bu mevzudaki mümkün rolüne ait soruya Fidan, “Tabii ki NATO, Transatlantik topluluğu için güvenlik alanında temel bir işbirliği çerçevesi. Fonksiyonelliğini koruduğu sürece, Avrupa, Amerikan ve Transatlantik güvenliği maksadına hizmet eder. Fakat kendi ortamızda bölünürsek, ABD ve Avrupa olarak, Avrupa’nın savunma kapasitesini rastgele bir formda artırması gerek.” yanıtını verdi.

Fidan, savunma sanayi alanında Avrupa Birliği’nin (AB), Avrupa Güvenlik Aksiyonu (SAFE) üzere birtakım önlemler aldığını anımsatarak, şunları kaydetti:

“Bizim önerdiğimiz ise tahminen Birleşik Krallık, Türkiye, birtakım büyük Avrupa ülkeleri bir ortaya gelip, Avrupa’nın yeni güvenlik mimarisinin ne olacağına, dayanıklılığımızı, gücümüzü ve caydırıcılık kabiliyetlerimizi neyin artıracağına dair nitelikli tartışmalar yapmak. Zira şu anda yaşananlar, bölgede ortak bir güvenlik kapasitesine sahip olmadığımız sürece farklı büyük güçlerin, tartı merkezlerinin etrafında dönüp duracak olmamız. Bölgede kendi tartı merkezimizi oluşturabiliriz. Birleşik Krallık, Türkiye, Fransa, Almanya ve öteki büyük Avrupa ülkeleri sahiden kendi kararlarını verebilirlerse, Transatlantik yahut Çin yahut Rusya’ya sürüklenmemize gerek kalmaz. Elbette bu büyük güçlerle yüksek kaliteli bir işbirliği kurabiliriz.”

Fidan, Avrupa ve AB’nin güvenliği konusunda sonsuza kadar ABD’yle devam edilmesi ya da bu ülkelerin “kendi yük merkezlerini” oluşturmaya muhtaçlık duyması üzere bir seçimle karşı karşıya olduğuna işaret ederek, bölgedeki herkes için emniyet ve güvenlik oluşturmaları gerektiğini vurguladı.