Dokunmak bile cesaret ister: Renklerine aldanıp koparmayın! Cezası cep yakıyor

Yurdumuzda bulunan ve kuşağı tehlike altında olan endemik bitkilere dokunmak dahi cüret istiyor. O denli ki; bitkileri güzel niyetle dahi koparmak büyük para cezasına neden oluyor. 

AÜ Eğitim Fakültesi’nden Prof. Dr. Gökhan Deniz, Türkiye’nin floristik açıdan bir açık hava müzesi olduğunu, bu zenginliğin korunmasının sırf bilim insanlarının değil, toplumun tüm kesitlerinin ortak sorumluluğu olduğunu söyledi. Prof. Dr. Deniz, “Bir yandan bu zenginlikle övünürken, başka yandan gelecek kuşakları tehdit altında bırakacak ihmallerde bulunamayız” dedi.

BİYOKAÇAKÇILIK RİSKİ ARTIYOR

Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki tipi bulunduğunu, bunların yaklaşık 3 bininin endemik olduğunu belirten Prof. Dr. Deniz, bazı tiplerin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını söyledi. Prof. Dr. Deniz, “Biz tabiatta yalnızca birkaç yüz bireyini görebildiğimiz bir bitki cinsinin, birebir yıl Avrupa’daki bir internet sitesinde yumrusu ya da tohumu satılırken karşımıza çıkması son derece üzücü” dedi.

Arazi çalışmalarında bilhassa yabancı asıllı bireylerin bitki ya da hayvan toplarken görülmesi halinde kolluk kuvvetlerine haber verilmesini isteyen Prof. Dr. Deniz, “Bilimsel çalışma yapan akademisyenler bile bakanlık müsaadeleri olmadan tabiattan tek bir örnek alamaz. Vatandaşlarımız bu hususta hassas olmalı” diye konuştu.

KOORDİNAT BİLGİLERİ GİZLİ

Koruma altında bulunan tiplerin net koordinat bilgilerinin biyokaçakçılık riski nedeniyle titizlikle korunduğunu kaydeden Prof. Dr. Deniz, “Zaman vakit yurt dışı menşeli araştırma kümelerinden bu tıp bilgileri paylaşmamız isteniyor. Lakin bu bilgileri kamu kurumları dışında hiçbir kişi ya da kuruluşla paylaşmıyoruz” dedi.

‘BALKONDA YAŞAMAZ’

Endemik bitkilerin sırf muhakkak ekolojik şartlarda yaşayabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, kum zambağı, orkide ve salep tiplerinin tabiattan alınıp balkon ya da bahçeye taşınmasının bitkinin vefatına yol açtığını söyledi. Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Bu çeşitler binlerce yıldır o bölgenin sıcaklığına, yağışına, toprağına ve rakımına ahenk sağlayarak varlığını sürdürüyor. Balkon ya da bahçeye taşımak uygun niyetli olsa da sonuç değişmez” dedi.

CEZALAR CAYDIRICI

Yürürlükteki mevzuata nazaran, 2026 yılı bilgilerine nazaran kuşağı tehlike altında olan bir bitki ya da hayvan çeşidini tahrip eden yahut ziyan verenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulandığını belirten Prof. Dr. Deniz, “Niyetin güzel olması cezayı ortadan kaldırmıyor” dedi. Habitatın tahrip edilmesi, müsaadesiz faaliyet ya da yapılaşma durumunda cezanın 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar çıktığını vurgulayan Prof. Dr. Deniz, “Doğaya ziyan vermeden, doku kültürü üzere formüllerle üretim yapılabilir ve ülke iktisadına katkı sağlanabilir. Fakat biyokaçakçılığa katiyetle geçit yok” diye konuştu.